Απογραφές

Από το 1470 – που είναι και η πρώτη γνωστή μαρτυρία που μας πληροφορεί για τον πληθυσμό – έως το 1746 έχουμε συγκεντρωτικά στοιχεία του νησιού και όχι για κάθε χωριό ξεχωριστά. Από το 1756, όμως, υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία για το έμψυχο δυναμικό του κάθε χωριού. Οι απογραφές των κατοίκων της Βωλάξ προέρχονται από τρεις πηγές: Από τα αρχεία των ενοριών της Καθολικής Αρχιεπισκοπής για τα πρώτα χρόνια (*), από τις απογραφές της καθέδρας του ίδιου του χωριού με τρεις κύριες εγγραφές (***), και φυσικά, από τις επίσημες απογραφές πληθυσμού του Ελληνικού Κράτους (**) από το 1879 μέχρι σήμερα.

Εγκυρότητα

Σχεδόν ποτέ μια απογραφή, από αυτές που αναφερόμαστε, δεν πρέπει να λαμβάνεται ως «απολύτως αντικειμενική». Ακόμα και οι τελευταίες γενικές απογραφές που διενήργησε η Ελληνική Πολιτεία με αντικειμενικά κριτήρια και μηχανογράφηση, δεν πρέπει να θεωρείται αντικειμενική. Είναι γνωστό ότι αλλοιώθηκαν τα δεδομένα με τη μεταφορά ετεροδημοτών από τα αστικά κέντρα προς την ύπαιθρο, για οικονομικούς και διοικητικούς λόγους, που ενδιέφεραν τις μικρές κοινότητες. Έτσι, αρχές της δεκαετίας του ’90 φαίνεται να διπλασιάζεται το χωριό...

Πόσο μάλλον θα μπορούσαμε να αμφιβάλουμε για τα αποτελέσματα παλαιοτέρων απογραφών που δεν έγιναν με αντικειμενικά ή επιστημονικά κριτήρια: Έτσι, καταγράφονται κάτοικοι που έφυγαν από το χωριό (συνήθως για την Κωνσταντινούπολη αφού υπήρχε «ανοιχτή επικοινωνία» με τακτικό δρομολόγιο πλοίου) και, συνεπώς, η πεποίθηση ότι θα παλινοστήσουν. Ή, πάλι, λόγω της υψηλής παιδικής θνησιμότητας της εποχής, κατέγραφαν μόνο τους ενήλικες ως ενεργό πληθυσμό, και αυτοί ήταν όσοι είχαν συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας τους. Έτσι, παιδιά μέχρι εφτά χρονών δεν αναφέρονται σαν κάτοικοι... Ενώ, φαίνεται να υπάρχουν απογραφές με άθροισμα περισσοτέρων κοινοτήτων μαζί, γι αυτό και σε μικρό χρονικό διάστημα υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις. Συνεπώς, τα δεδομένα που έχουμε πρέπει να θεωρηθούν περισσότερο ως ενδεικτικά και αντιπροσωπευτικά παρά ως απόλυτα.

Πληθυσμιακή Εξέλιξη χωριού Βωλάξ

Ετος     Πληθυσμός  Aλλα στοιχεία
1756*          100 
1772*           89 
1783*          112 
1793*           99 
1835*          143 
1840*          137 
1850*           89 
1861***        134  6.08.1861
1876*           83 
1879**         102  αναφέρεται συχνά ως «απογραφή του 1884»
1896**          82 
1907**          72 
1911***         71  18.08.1911
1920**          71 
1928**          84 
1932***         69  6.08.1932
1940**          66 
1951**          80 
1961**          57 
1971**          23 
1981**          23 
1991**          43 
2001**          33 

Πρωτότυπα

Παρατίθενται φωτογραφίες από τα πρωτότυπα έγγραφα των τριών απογραφών της Εκκλησίας:

image icon Απογραφή 1861
1 Mb, 1200 × 4000 px

image icon Απογραφή 1911
3 Mb, 1200 × 3000 px

image icon Απογραφή 1932
3 Mb, 1200 × 2800 px