Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Στο χωριό γιόρταζαν, γλεντούσαν και χόρευαν ως το πρωί στα τοπικά πανηγύρια. Στις πιο προσωπικές τους, όμως, στιγμές και σε μικρότερο κύκλο συγγενών, χόρευαν βαλσάκια και τανγκό. Αρκετοί δίσκοι που βρέθηκαν στο χωριό μπορούν να το επιβεβαιώσουν.

Σύμφωνα με την Βικιπαίδεια, την περίοδο 1920-1935, οι μουσικοί του τανγκό έχουν κλασσική παιδεία και παίζουν κομμάτια που δεν είναι κατ' ανάγκη χορευτικά. Κυριαρχούν διάσημοι τραγουδιστές (προπάντων ο Carlos Gardel) και δεν υπάρχει προσανατολισμός στον χορό. Όμως, την επόμενη 20ετία (αυτή που ενδιαφέρει το άρθρο μας) η μουσική στρέφεται προς τον χορό, υπάρχουν καλοί στιχουργοί που γράφουν τραγούδια για τραγουδιστές, που αποτελούν μέρος της ορχήστρας, και το τανγκό ωριμάζει χορευτικά.

Στην Ελλάδα του μεσοπολέμου γραφόντουσαν πάνω από εκατό τανγκό κάθε χρόνο (!), από συνθέτες όπως ο Κώστας Γιαννίδης, ο Αττίκ, ο Μιχάλης Σουγιούλ και πολλοί άλλοι. Τα τραγουδούσαν οι Σοφία Βέμπο, η Δανάη (Στρατηγοπούλου), ο Φώτης Πολυμέρης, ο Νίκος Γούναρης (κυρίως την δεκαετία του '50) και άλλοι. 

Συνήθως στο χωριό –τα παλαιότερα χρόνια– οι άντρες χόρευαν χωριστά από τις γυναίκες. Ο 20ός αιώνας όμως έφερε τα δυό φύλα κοντά. Οι νέοι της δεκαετίας του '40 χορεύαν τανγκό ή το πιο «μαζεμένο» Βαλς. Οι δίσκοι («πλάκες») που ανήκαν στην Μαρία του Μάγγου, μας φανερώνουν την ανάγκη τους να συμβαδίσουν με τους «αστούς» της πρωτεύουσας λίγο μετά τον πόλεμο. Ας δούμε κάποιους από αυτούς:

La Cumparsita (από δίσκο 78rpm)

La Cumparsita (ODEON Ελλάδος 241563) χειρόγραφο: Διαμαντής Φουγέρης
Εκτέλεση: Orchestre Argentin Bianco-Bachicha

Το πιο γνωστό Τανγκό στον κόσμο, Πρωτογράφτηκε από τον Gerardo Matos Rodriguez (ανώνυμα) το 1917, και το ερμήνευσε η Ορχήστρα του Roberto Firpo. (Κλείνω τα μάτια μου και προσπαθώ να φανταστώ πως το άκουγαν –και κυρίως– πως το χόρευαν, στη βεράντα της γιαγιάς, πριν από 60 χρόνια...)

Tango Illusion (ODEON Ελλάδος 241563)
Μουσική: Erwin Hentschel. Εκτέλεση: Otto Dobrindt's Tanz-Symphoniker 
Οι Γερμανοί τη δεκαετία του '40 άφησαν πολλά πίσω τους... Ο δίσκος αυτός, περιέχει ένα γερμανικό τανγκό της δεκαετίας του '40, και πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία από την γερμανική Odeon ( O-31411). 

Οι περισσότεροι δίσκοι 78 στροφών έχουν τραγούδια του Φώτη Πολυμέρη, κάτι που δείχνει ότι ήταν ο αγαπημένος τραγουδιστής της –πάντα ευαίσθητης– Μαρίας του Μάγγου. Οι επιτυχίες του πολλές: Για μας κελαηδούν τα πουλιά, Εσένα, μόνο εσένα αγαπώ, Το τελευταίο τανγκό, Το τραγούδι του αλήτη, Κίμινο, κίμινο, κίμινο κ.α.

Ο Φώτης Πολυμέρης γεννήθηκε στην Πάτρα το 1920 και, μόλις στα 15 του, έβγαλε τον πρώτο του δίσκο, αφού πρώτα νίκησε σε διαγωνισμούς τραγουδιού της εποχής. Έκανε μεγάλη καριέρα ηχογραφώντας περισσότερα από 200 τραγούδια και συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους τραγουδιστές του ελαφρού τραγουδιού. Οι δίσκοι που βρέθηκαν είναι από τα πιο δημιουργικά χρόνια του καλλιτέχνη (1949-1951), την εποχή που τα τραγούδια του εμφανίστηκαν και σε πολλές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου.

Ο Μουζάκης γράφει: «Ο Φώτης Πολυμέρης υπήρξε η σπουδαιότερη φωνή της Ωραίας Αθήνας, μακράν όλων των "ανταγωνιστικών": Τώνης Μαρούδας, Νίκος Γούναρης κ.λπ.». Τα περισσότερα τραγούδια του ήταν στο ρυθμό του τανγκό, με ρομαντικούς στίχους γεμάτους διαρκείς μεταπτώσεις και λυρικά χωρία που επιτυγχάνουν την απαραίτητη συγκίνηση. Ας δούμε τους στίχους που είχαν:

To τραγούδι του Αλήτη (ODEON Ελλάδος GA - 7392, 1949)
Στίχοι - μουσική: Φώτης Πολυμέρης
Ερμηνεία: Φώτης Πολυμέρης & Τρίο Μουτσάτσος (πρώτη εκτέλεση)

       Να 'το πάλι απόψε το φεγγάρι
       τη γειτονιά φωτίζει με μια περίσσεια χάρη,
       καθιστές μπροστά στα σπίτια λεν' της νιότης παραμύθια
       ασπρόμαλλες γριούλες μες στη φτωχογειτονιά
       κι όταν 'κείνο σβήσει, τραγούδια ακούς σε κάποια γωνιά.

       Άκου, άκου,
       το τραγούδι του αλήτη, φτωχική μου γειτονιά,
       που έρμος, μόνος,
       τραγουδάει μεθυσμένος σε μια απόμερη γωνιά,
       πάντα μόνος,
       κι αν καμμιά φορά απ' τα μάτια ένα δάκρυ αργοκυλά,
       το ξεχνάει και γελά, κάτι μέσα του μιλά,
       όλα θα 'ρθουνε καλά.

       Πούθεν ήρθε, κανένας μας δεν ξέρει,
       ποιο παγωμένο αγέρι σ' εμάς τον έχει φέρει,
       πάντοτε χαμογελάει, δεν τον νοιάζει κι αν πεινάει,
       παίζει με τα παιδάκια μες στη φτωχογειτονιά
       και με τραγουδάκια πάντα μεθάει μες στα ταβερνιά.

       Άκου, άκου,
       το τραγούδι του αλήτη, φτωχική μου γειτονιά,
       που έρμος, μόνος,
       τραγουδάει μεθυσμένος σε μια απόμερη γωνιά,
       πάντα μόνος,
       κι αν καμμιά φορά απ' τα μάτια ένα δάκρυ αργοκυλά,
       το ξεχνάει και γελά, κάτι μέσα του μιλά,
       όλα θα 'ρθουνε καλά.


Το βάλς της μοναξιάς (ODEON Ελλάδος GA - 7392, 1949) χειρόγραφο: Νάσος
Στίχοι - μουσική: Φώτης Πολυμέρης
Ερμηνεία: Φώτης Πολυμέρης & Τρίο Μουτσάτσος

       Όταν του φθινοπώρου το κρύο αγέρι
       μαραίνει τα λουλούδια και τα παγώνει
       θυμάμαι σε που λείπεις σε ξένα μέρη
       και η μελαγχολία με περιζώνει

       Και μέσα στου χειμώνα τα άγρια κρύα
       νιώθω τη μοναξιά μου να μεγαλώνει
       δίχως τη συντροφιά σου γλυκιά μ' αγάπη
       η πλήξη με τυλίγει και με παγώνει

       Όταν γυρίσεις στην αγκαλιά μου
       θα σε γιομίσω από φιλιά
       δεν θα σ' αφήσω από κοντά μου
       να ξαναφύγεις σαν τα πουλιά 

       Όταν τα χελιδόνια ξαναγυρίζουν
       και τα λουλούδι' αρχίζουν να ξανανθίζουν
       τότε ξαναγεννιέμαι και περιμένω
       να 'ρθεις σε μένα όνειρο αγαπημένο

       Γύρνα και στ' ακρογιάλι χίλια λουλούδια
       θα ρίξω αγαπημένη, όταν σε φέρει
       γύρνα προτού περάσει το καλοκαίρι
       και μαραθούν στα χείλη μου τα τραγούδια


Τι ξέρεις εσύ για μένα (Odeon Ελλάδος 7895)
Ερμηνεία: Φώτης Πολυμέρης

Φεγγαράκι τρέξε (Odeon Ελλάδος 7895)
Ερμηνεία: Φώτης Πολυμέρης

Kατά λάθος από δίσκο 78 rpm

Κατά Λάθος 
Ερμηνεία: Φώτης Πολυμέρης

Άστα τα μαλλάκια σου (Columbia Ελλάδος 6283)
Στίχοι: Χρήστος Γιαννακόπουλος & Αλέκος Σακελλάριος
Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ
Ερμηνεία: Φώτης Πολυμέρης (δεύτερη εκτέλεση)

       Aσ' τα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα
       άσ' τα ν' ανεμίζουνε στην τρελή νοτιά
       Τώρα που τα νιάτα σου είν' ολανθισμένα
       Άσ' τα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα

       Τη γαλάζια θάλασσα κοίτα την πλατιά
       κι άσ' τα ν' ανεμίζουνε στην τρελή νοτιά
       Aσ' τα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα
       ασ' τα ν' ανεμίζουνε στην τρελή νοτιά

       Ήρθε τώρα η άνοιξη, θα 'ρθει καλοκαίρι
       κι ύστερα φθινόπωρο θα 'ρθει σκυθρωπό
       Στον τρελό τον ώμο σου σ' άπλωνα το χέρι
       Ήρθε τώρα η άνοιξη, θα 'ρθει καλοκαίρι

       Θα σου πουν χίλιες φορές χίλια σ' αγαπώ
       κι ύστερα φθινόπωρο θα 'ρθει σκυθρωπό
       Ασ' τα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα
       ασ' τα ν' ανεμίζουνε στην τρελή νοτιά

       Θα 'ρθει αλίμονο καιρός, άκου με και μένα
       που δεν θα 'χεις κόκκινα χείλη σαν φωτιά
       Θα 'χεις τότε τα μαλλιά καλοχτενισμένα
       Θα 'ρθει αλίμονο καιρός, άκου με και μένα

       Που θα σβήσει η λάμψη αυτή που 'χεις στη ματιά
       και δεν θα 'χεις κόκκινα χείλη σαν φωτιά
       Ασ' τα τα μαλλάκια σου ανακατωμένα
       ασ' τα ν' ανεμίζουνε στην τρελή νοτιά


Πρόσθετες διαπιστώσεις που βλέπουμε για τους δίσκους αυτούς, είναι ότι: οι περισσότεροι έχουν ραγίσει («ραιζμένη») από τα χρόνια και την χρήση· κάποιος από αυτούς αγοράστηκε στον Απέργη στη Σύρο· βρέθηκε μέσα σε αυτούς το τραγούδι Η αγάπη χρόνια δεν κοιτά

Στις αρχές της δεκαετίας του '80, οι τότε 35-45ρηδες γονείς μας, άκουγαν αντίστοιχα τραγούδια και χόρευαν τανγκό στις δικές τους αυλές, στο χωριό, διασκεδάζοντας με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως οι πρόγονείς τους (βλ. φωτογραφία, άνοιξη του '81).

 

Ευχαριστούμε τον Δημήτρη που μας παραχώρησε τις φωτογραφίες από την συλλογή των δίσκων του.

Για την μεταφορά: mix_07.2015
 

Μοιραστείτε το