Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Κάποτε ο κόσμος του ανθρώπου ήταν απλός: ο ουρανός και τα καιρικά φαινόμενα ήταν στην θέληση των θεών και η γη ήταν επίπεδη όσο και η παλάμη του χεριού του. Τη μετρούσε με δρασκελιές, ζύγιζε τους καρπούς της με κομμάτια σίδερου και μετρούσε τον χρόνο του πάνω της με τη σκιά του ήλιου ως το λιόγερμα.


Και ενώ ο κόσμος συνέχιζε να είναι απλός, τα μέτρα και τα σταθμά του μας έχουν μπερδέψει σήμερα! Τα περιστέρια τα κατέγραφαν σε ζεύγη [1]· τις μέλισσες, αν ήταν λίγες σε μ'σέλια· και αν ήταν πολλές, σε σμήνη. Τις ελιές και τις συκιές τις καταμετρούσαν σε ρίζες· το κρασί το υπολόγιζαν με ασκούς· τα σαπούνια τα πουλούσαν σε πλάκες· τα τσιγάρα σε τεμάχια, τα μακαρόνια αν ήταν χύμα, με το κιλό και αν τα χύμα ήταν σπασμένα («σπάσματα») κόστιζαν περίπου τα 2/3 του κιλού... Για να δούμε αν θα βγάλουμε άκρη...  συνέχεια...

Πριν από λίγο καιρό, στην ταβέρνα του Pόκ(κ)ου, άκουσα μια συνομιλία  από κάποιες τουρίστριες για την μεταφυσική αξία που μπορεί να έχουν οι πέτρες/βράχια του χωριού. Ξέρετε, από αυτούς τους ανθρώπους που διαβάζουν τα ζώδια και πιστεύουν ότι σε κάθε μήνα του χρόνου αντιστοιχεί ανάλογα, ένας ή περισσότεροι ημιπολύτιμοι λίθοι που θεωρούνται τυχεροί και ευεργετικοί για αυτούς που γεννήθηκαν τότε.

Η ενέργεια και οι δυνάμεις των διαφόρων λίθων και κρυστάλλων, ήταν η βάση της Αλχημίας. Από τον θεό Ήφαιστο ή τον μυημένο Ορφέα («του πρώτου διδάξαντος περί τούτων») μέχρι σήμερα, όλοι ενδιαφέρονται για τη γνώση αυτή... συνέχεια...

Το χωριό, απομακρυσμένο από τα αστικά κέντρα, είχε ελάχιστη επιρροή από κάθε είδους τεχνολογική εξέλιξη. Τα παιχνίδια που μας έκαναν να νιώθουμε "μικροί εξερευνητές", ειδικά σήμερα, αναδύουν πάντα την ίδια αίσθηση της γλυκιάς νοσταλγίας. Η αλήθεια είναι ότι θέλουμε να μείνουμε πάντα παιδιά. Κυρίως στο μυαλό και την ψυχή. Ακολουθήστε μας!

Εισαγωγή 
Στο τέλος της ταινίας «American Beauty» ο πρωταγωνιστής, την ώρα που πεθαίνει, βλέπει εικόνες από την ζωή του να περνούν αστραπιαία μπροστά από τα μάτια του. Οι εικόνες αυτές δεν κρατάνε «μια στιγμή» όπως συνηθίζουμε να λέμε, αλλά πολύ περισσότερο. Ίσως μια ολόκληρη αιωνιότητα. 

Κρατούν πάντως τόσο, ώστε να μπορούν να ταιριάξουν ως κινηματογραφικό φλας μπακ ολόκληρης της ζωής του. Τι εννοούμε; Το χόρτο, για παράδειγμα, όπου ξάπλωνε στην κατασκήνωση μικρός για να παρατηρείσει το φεγγάρι, ήταν «ίδιο» με το χόρτο όταν ξάπλωνε στην εφηβεία και αγγάλιαζε την κοπέλα του. Και το γρασίδι αυτό, ήταν πάλι «ίδιο» με αυτό που ως μεσήλικας, πλέον, γονάτιζε για να επισκευάσει τη μηχανή του αυτοκινήτου του...

Η διάφορες εικόνες από το παρελθόν, μας φέρνουν ένα γλυκό συναίσθημα, την υλοποίηση της συμφιλίωσης με ότι έχουμε ζήσει. (Αναρωτιώμαστε, μάλιστα, μήπως όλα αυτά τα πράγματα έχουν από μόνα τους μνήμη...)συνέχεια...

Οι κάτοικοι του χωριού ήταν κυρίως καλαθοπλέκτες ή γεωργο-κτηνοτρόφοι. Ελάχιστοι μέχρι και τον Πόλεμο, μέσα σε τόσα χρόνια, έκαναν κάποιο άλλο επάγγελμα. H γεωργοκτηνοτροφία κάλυπτε το 90% των προσωπικών τους αναγκών. Τα καλάθια, τα πούλαγαν στη Χώρα μέσω μεταπρατών: «Τα πουλούσαμε στη Χώρα, ο μπαρμπα-Γιάννης ο Κανακάρης, όλα αυτός τα ήπαιρνε. Ήπαιρνε κι ο μπαρμπα-Γιάννης ο Κ'φός, αλλά λίγα. Ο Κανακάρης ήταν στα λιμάνια και ήξερε πολλοί σ' όλα τα νησιά κι ήστελνε. Άντρο, Κάρυστι, Μύκονο, Πάρο, Νάξο, Σύρο, Σαντορίνη, τα 'στελνε στους μανάβηδες. Αλλονού εκατό κομμάτια ήπαιρνε, αλλονού διακόσια. Και σε ψαράδες, παραγάδια η Μύκονος –πολύ πράμα– η Άντρος, η Νάξος. Με τα πόδια τα πηγαίναμε. Κι όταν έφτανες είχεν ο μπαρμπα-Γιάννης ένα βαρέλι μούστο και μας έβαζε μια ποτήρα και ελιές να φάμε [...]. Και στα μπακάλικα δίναμε, στη Χώρα, ένα ζευγάρι κοφίνια για 50 οκάδες πατάτες. Και στα μαγαζάκια για τον κόσμο που εχόνταν στην Παναγία».

Ας παρακολουθήσουμε κάποια άλλα επαγγέλματα (που, κυρίως, αφορούν το εμπόριο) και που είχαν επαφή με τις ανάγκες και την καθημερινότητα του χωριού. συνέχεια...


Χειρόγραφο Ησυχίου (800 μ.Χ.).

Ας παρακολουθήσουμε την πορεία τη λέξης "βώλαξ", από την πρωταρχική της έννοια, στα βιβλία του 17ου αιώνα, μέχρι σήμερα, στις σύγχρονες εγκυκλοπαίδειες, ως τοπωνύμιο.

O πρώτος που αναφέρει τη λέξη "βώλαξ" –φυσικά όχι για το χωριό, που δεν υπήρχε ακόμη– ήταν ο Ησύχιος, που έζησε στον 5ο αιώνα μ.Χ., στο εγκυκλοπαιδικό του πόνημα. Το έργο αυτό μεταφέρθηκε μέσα από πάμπολλες χειρόγραφες καταγραφές ώστε, το 1514, μπόρεσε να μεταφερθεί και να τυπωθεί σε βιβλίο, από τον Άλδο Μανούτιο στη Βενετία. Τίτλος του: «Ησυχίου Γραμματικού Αλεξανδρέως Συναγωγή Πασών Λέξεων Κατά Στοιχείον εκ των Αριστάρχου και Απίωνος και Ηλιοδώρου». Από τότε, εκατοντάδες βιβλία αναφέρουν τη λέξη "βώλαξ/βωλάξ". Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά από αυτά σε ένα ταξίδι από τις αρχές του 17ου αιώνα μέχρι και τη δεκαετία του '70, όπου η Βωλάξ έγινε γνωστή: συνέχεια...

Σας δίνουμε όλα τα στοιχεία από το καλοκαιρινό κυνήγι θησαυρού που έγινε στο χωριό τον Αύγουστο του 2010.

Μαζέψαμε το γραπτό υλικό, που χρησιμοποιήθηκε στο 1ο κυνήγι θησαυρού, και σας το παρουσιάζουμε κατ' αποκλειστικότητα. Το χαρτάκι #0 απαγγέλθηκε δυνατά και στις δύο ομάδες για να μπορούν να ξεκινήσουν, ενώ, το χαρτάκι #15 διαβάστηκε στους νικητές για να καταλάβουν όλη την ιστορία. Να πούμε ό,τι έχουμε παραλείψει τον κώδικα των Ντάντα Ούρκα (που μπορείτε να βρείτε στο θέμα με τους κώδικες), για να μη μπερδευτεί κανείς. συνέχεια...

Επιστημονικά η φωτογραφία είναι η αποτύπωση του φωτός. Είναι όμως και έκφραση• είναι η καταγραφή της όρασής μας• και ότι έχουμε βιώσει θα μπορούσε να καταγραφεί. Μερικές φορές μπορεί να είναι και ντοκουμέντο: να δείχνει για παράδειγμα το Πρώτο Κυνήγι Θησαυρού που έγινε στο χωριό Βωλάξ, το καλοκαίρι του 2010.

Οι οκτώ εικόνες της Εύας Καλούδη δεν αποτελούν μόνο ένα ντοκουμέντο. Είναι και ένα μικρό δείγμα ότι η φωτογραφία μπορεί να λειτουργήσει και ως μέσο μνήμης. Μνήμη για όλους εμάς που ζήσαμε και ευχαριστηθήκαμε αυτό το παιχνίδι. Στο τέλος μάθαμε ότι ο μεγαλύτερος θησαυρός είναι ότι μπορέσαμε και επικοινωνήσουμε, όλοι εμείς, που μένουμε στον ίδιο τόπο, και δεν γνωρίζαμε –μέχρι εκείνη την ημέρα– τα ονόματα όλων των κατοίκων του. Θησαυρός ήταν, φυσικά, η συμμετοχή όλωςν των παιδιών του χωριού από 2.5 μέχρι 78 χρονών! συνέχεια...

Oι δυνατοί του χωριού

Είναι γνωστός ο θαυμασμός των αρχαίων Ελλήνων για την ισχύ, το σθένος, τη ρώμη. Η απόδειξη της υπεροχής των παλαιότερων με την εκσφενδόνιση ογκόλιθων απαντά ήδη, στην Ιλιάδα [Ε 302 κ.ε., Μ 381 κ.ε., Υ 285 κ.ε.] ενώ, η επίδειξη της ανθρώπινης δύναμης μέσω της άρσης βαρών (σήκωμα λίθων, σήκωμα σάκων γεμάτων άμμο κ.λπ.) καταγράφεται από τα πανάρχαια χρόνια. συνέχεια...

Στο χωριό γιόρταζαν, γλεντούσαν και χόρευαν ως το πρωί στα τοπικά πανηγύρια. Στις πιο προσωπικές τους, όμως, στιγμές και σε μικρότερο κύκλο συγγενών, χόρευαν βαλσάκια και τανγκό. Αρκετοί δίσκοι που βρέθηκαν στο χωριό μπορούν να το επιβεβαιώσουν.

Σύμφωνα με την Βικιπαίδεια, την περίοδο 1920-1935, οι μουσικοί του τανγκό έχουν κλασσική παιδεία και παίζουν κομμάτια που δεν είναι κατ' ανάγκη χορευτικά. Κυριαρχούν διάσημοι τραγουδιστές (προπάντων ο Carlos Gardel) και δεν υπάρχει προσανατολισμός στον χορό. Όμως, την επόμενη 20ετία (αυτή που ενδιαφέρει το άρθρο μας) η μουσική στρέφεται προς τον χορό, υπάρχουν καλοί στιχουργοί που γράφουν τραγούδια για τραγουδιστές, που αποτελούν μέρος της ορχήστρας, και το τανγκό ωριμάζει χορευτικά. συνέχεια...

Ο δίσκος "Κακούργα πεθερά" της Εσκενάζυ, που βρέθηκε στο χωριό, αναφέρεται σε ένα πρωτόγνωρο έγκλημα που τάραξε τα δεδομένα της Ελληνικής κοινωνίας και όχι μόνο. Ο Κώστας Φέρρης αφηγείται χαρακτηριστικά: «Το τραγούδι αυτό έχει το μεγαλύτερο ρεκόρ πωλήσεων "κατ' αναλογίαν" για πάντα. Πούλησε δηλαδή, περισσότερους δίσκους, απ' όσα γραμμόφωνα υπήρχαν τότε στην Ελλάδα για να το παίξουν! Λέγεται πως όλοι οι γαμπροί που είχαν κακές πεθερές, έστηναν γλέντι, και στο τέλος "σπάγανε το δίσκο" στα πόδια της πεθεράς! Λένε επίσης πως απ' αυτό προέρχεται και η φράση "θα σπάσω πλάκα".»  συνέχεια...