Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!

Μήπως οι βωλακίτες είναι απόγονοι του Bοριά, του βασιλιά των ανέμων;

O Όμηρος και ο Ησίοδος αναφέρουν ότι το όρος «Γύρος» είναι το ψηλότερο βουνό της Τήνου, και οι περισσότεροι μελετητές πιστεύουν ότι αναφέρονται στον Tσικνιά (714 μέτρα), συνδέοντάς τον με τη μυθολογία.

O Όμηρος στην Οδύσσεια περιγράφεi ότι ο Αίαντας, κατά την επιστροφή του από την Τροία, ναυάγησε στην Τήνο και επειδή διέπραξε ύβρη απέναντι στον Ποσειδώνα, ο τελευταίος τον σκότωσε στον Γύρο (Τσικνιά). Άλλες αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι στην ίδια περιοχή λατρευόταν ο θεός Βορέας (δηλ. o βοριάς, o βόρειος άνεμος) και ότι οι πιστοί είχαν ιδρύσει ιερό και οικισµό εκεί. Ένα ιερό που όλο τον χειμώνα βρισκόταν κρυμμένο μέσα στα σύννεφα και την ομίχλη.

Κατά τον Απολλόδωρο, µετά την αργοναυτική εκστρατεία, η Αργώ αγκυροβόλησε κοντά στο νησί με τα δυο αγόρια του Βορέα και της γυναίκας του Ωρειθυίας. Tα παιδιά αυτά –ο Ζήτης και ο Κάλαϊς– είναι γνωστά ως Βορεάδες (βοριάδες), οι λεγόμενοι φτερωτοί γιοί, οι οποίοι είχαν διακριθεί στην Αργοναυτική εκστρατεία. Ο εξαγριωµένος Ηρακλής τους κυνήγησε, τους σκότωσε και τους έθαψε στη Tήνο, χωριστά τον καθένα. Ο πατέρας τους Βορέας, όταν το έµαθε θρήνησε τόσο που από την οργή του άφησε τους ανέµους ελεύθερους στο νησί, οι οποίοι µανιάζουν µέχρι  σήµερα...

Ο Βορέας καταγόταν από την Θράκη. Εκτός από τα δύο αγόρια είχε και δύο κορίτσια την Κλεοπάτρα και τη Χιόνη. Η Χιόνη ήταν λευκή –σαν τα χιόνια των βουνών– και πολλή όμορφη, και είχε παιδί με τον Ερμή, που το έλεγαν Αυτόλυκο. Όπως μας λέει ο Απολλόδωρος και ο Παυσανίας, απέκτησε κρυφά από τον πατέρα της, έναν γιο με τον Ποσειδώνα, τον Εύμολπο. Λέγεται πως ο Βορέας ενοχλήθηκε τόσο που προσπάθησε να αλλάξει τον καιρό και να χιονίζει σπάνια στο νησί, γιατί το χιόνι του θύμιζε το ατόπημα της κόρης του.

Ο Βορέας όμως είχε και άλλα παιδιά. Γέννησε και «δώδεκα ταχείας πώλους» (οι δώδεκα φυλές της Tήνου;). H ταχύτητα αυτών των 12 ανέμων ήταν τέτοια που «ότε έτρεχον εν τη πεδιάδι δεν ήγγιζον τας καλάμας των σταχύων σπεύδουσαι υπέρ τούτους, ότε δ' έτρεχον υπέρ την θάλασσαν εφέροντο υπέρ την επιφάνειαν των κυμάτων, χωρίς να εγγίζωσι ταύτα».

Ο Βορέας απέκτησε επίσης τις Αύρες και τις Νύμφες που κατοικούσαν στις πλαγιές και στις κορφές των βουνών, τις λεγόμενες Ορειάδες. «Οι Ορειάδες επροστάτευον ιδίως τα όρη και κατώκουν επί των κορυφών αυτών κατά τον Όμηρον, εντός δε φαράγγων κατά τον Ησίοδον», όπως αναφέρει το λεξικό του Ελευθερουδάκη στον δέκατο τόμο του. Οι νύμφες λοιπών των βουνών και των χαραδρών είχαν ονόματα όπως Όρειαι, Ορεστιάδες, Ορείπλαγκτοι, Πετραίαι και άλλα παρόμοια, ανάλογα με τα βουνά. Πετραίαις ήταν οι νύμφες που κρυβόντουσαν στα μέρη του νησιού που είχαν βράχια και πέτρες, στη Βωλάξ...

Η ευρύτερη περιοχή αυτή, κάτω από τον Γύρο, κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν «Γυραιαί Πέτραι», –έτσι τις αναφέρει ο Ησίοδος. O Κουτελάκης ταυτίζει το σημερινό χωριό «Βολακ'ς, στους Βολάκους δηλαδή, στις τεράστριες στρογγυλές γρανιτικές πέτρες» με τις «Γυραιές Πέτρες». Eξάλλου γυρός σημαίνει στρογγυλός.

Kατά τη μυθολογία οι Γυραιείς είναι μια από τις δώδεκα φυλές της Τήνου, οι οποίοι κατοικούσαν νότια του βουνού αυτού. Μια μαρμάρινη ενεπίγραφη πλάκα (που βρέθηκε έξω από το παλιό καθολικό ξωκλήσι του Αγίου Μιχαήλ στον Τσικνιά) αναφέρει τους «Πτολεμαείς» (τους απόγονους της Κλεοπάτρας) και αποτελούν άλλη μια από τις δώδεκα φυλές της Τήνου. Ο Μαυρομαράς στο βιβλίο του Zαλώνη (1809), μας λέει ότι η περιφέρεια της Βωλάξ μέχρι το Αγάπη «κατείχον το πάλαι οι Δονακείς, μία των δέκα φυλών της Τήνου». [σελ. 28]

Αν πάμε λίγο πιο πίσω θα δούμε ότι οι πρώτες φυλές των κατοίκων του νησιού ήταν τέσσερις: οι «Δονακείς» (από τη λέξη δόναξ –το καλάμι), οι «Ελειθυαιείς», οι «Ηρακλείδαι» και οι «Υακινθείς». Έτσι πιστεύει ο Charneaux στο Παγκόσμιο Συνέδριο που έγινε στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1982. [Bulletin de Correspondanse Hellenique, Vol.108, 1984] Σύμφωνα με την παραπάνω ιστορία του Απολλόδωρου μπορούμε να φανταστούμε ότι οι «Ηρακλείδες» ήταν σε κόντρα με τους «Δονακείς» (από τον Ηρακλή που κυνήγησε τους Βορεάδες).

Tο ίδιο όμως και οι «Υακινθείς» (Ο Υάκινθος, νέος σπάνιας ομορφιάς, εκτός από τον Απόλλωνα αγαπήθηκε και από τον Βορέα και από τον Ζέφυρο –τους δυο ανέμους–, που από ζηλοτυπία έσπρωξαν τον δίσκο του θεού στο κεφάλι του νέου. H μυθολογία λέει πως από το αίμα του προήλθε το γνωστό λουλούδι που έχει το όνομά του).

Για να προστατευτούν οι Δονακείς παρέμειναν κρυμμένοι στα πιο κακοτράχαλα σημεία της περιοχής, τόπος που μόνο ο πατέρας τους θα μπορούσε να τους προστατέψει... Μήπως λοιπόν οι βωλακίτες είναι απόγονοι του Bοριά, του βασιλιά των ανέμων;

 

Μοιραστείτε το