Βωλάξ, Τήνος. Τόπος όμορφος και ζωντανός. Χωριό αγαπημένο. Μέρος που θέλουμε να προστατέψουμε και να αναδείξουμε πιο πολύ από ποτέ! Εκτιμούμε όλα όσα μας προσφέρει μέσα απ' την ιστορία και την κουλτούρα του, μέσα από την αξεπέραστη φύση και τις αξίες των ανθρώπων του...
Ακολουθήστε μας!
Παπαδικό #2

Από τα πρώιμα χρόνια ενός οικισμού —και δεν μιλάω μόνο για τον δικό μας— η εκκλησία και ο γύρω από αυτήν χώρος, αποτελούσε και αποτελεί τον πυρήνα του. Ιδιαιτέρως στη Βωλάξ, που δεν υπήρχε η σχετική πλατεία που βλέπουμε σε άλλα γραφικά χωριά, εκεί συναθροίζεται η τοπική κοινωνία, γύρω από την ενορία. Ακόμη και σήμερα: Έξω από την πόρτα του ναού πίνεις ρακί εις μνήμην κάποιου συγχωριανού, εκεί δέχεσαι γλυκά κεράσματα υπέρ υγείας κάποιου άλλου, εκεί γίνονται οι σημαντικές ανακοινώσεις που αφορούν το χωριό —από τον εφημέριο, από τον επίτροπο, από τον πρόεδρο του Συλλόγου. Εκεί αντικρίζεις φίλους και συγγενείς που έχεις να δεις καιρό, εκεί χαιρετάς, εύχεσαι, αγκαλιάζεις. 

Από εκεί ξεκινούν όλες οι σημαντικές θρησκευτικές εορτές, η Ανάσταση, η γέννηση της Παναγίας στις 8 Σεπτεμβρίου, εκεί, στον αύλειο χώρο της εκκλησίας, όλο το χωριό μαζί, ανεξαιρέτως. Εκεί γίνονται μικρά events (κυνήγια θησαυρού) και εκδηλώσεις, εκεί και το dj πάρτι του Συλλόγου που τόσο απότομα σταμάτησε ο κορονοϊός. Με την καμπάνα της εκκλησίας ειδοποιούσαν οι συγχωριανοί μας τον ξαφνικό θάνατο κάποιου μέλους της κοινότητας ή τη γέννηση ενός άλλου. Αυτήν κρούει κανείς χαρμόσυνα για να ανακοινώσει την Ανάσταση του Κυρίου, για να συγκαλέσει ολόκληρο το χωριό.

Στη Φυσική το χωροχρονικό συνεχές είναι το μαθηματικό μοντέλο που ενώνει τον χώρο και τον χρόνο σε μία συνέχεια. Η εκκλησία και το παπαδικό κάνει αυτή την ένωση, του χώρου και του χρόνου. Tο παπαδικό και η αυλή της ενορίας λειτουργούν μέχρι σήμερα ως πυρήνας σύνδεσης ολόκληρου του χωριού, προσφέρουν κοινές μνήμες και βοηθούν στη σύσφιξη νεαρών και νέων μελών της κοινότητας. Και εάν η ενορία στρέφει πιο εύκολα το βλέμμα της στους ηλικιακά μεγαλύτερους συγχωριανούς μας, το παπαδικό είναι αυτό που με ορθάνοικτα τα μάτια κοιτά τρυφερά τους νέους και τα παιδιά.

Ένα παπαδικό που λειτουργεί αποκλειστικώς για τα παιδιά, από το 1985, σχεδόν σαράντα ολόκληρα χρόνια! Αλλά και πολύ νωρίτερα όμως, από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, όπως ξέρουμε και από τις αφηγήσεις των παλαιών, στο παπαδικό γινόταν η κατήχηση των νέων, εκεί και η λεγόμενη «διδαχή», μια περίοδος τριών εβδομάδων που βοηθούσε πνευματικά τους μικρότερους κατοίκους κατά την περίοδο του Πάσχα.

Δεν είναι τυχαίο πως η θέση του προηγούμενου παπαδικού ήταν και πάλι πολύ κοντά στην ενορία —γκρεμισμένη πλέον, αυτή που όλοι ξέρουμε από την παλαιά καρτ ποστάλ, έκδοσης 1907. Οι ενοριακοί Κώδικες σημειώνουν πως πριν από ένα και πλέον αιώνα, εκεί συγκεντρώνονταν οι νέοι για την πνευματική τους ανάταση, στο παπαδικό. Στο αντίστοιχο μαζεύονται σήμερα παιδιά και νέοι. Εκ παραδόσεως αυτός παραμένει ο τόπος συνάντησής τους.

Μιλάμε για τα παιδιά, αυτά που στο μέλλον θα πάρουν τα σπίτια των γονιών τους —τα δικά μας δηλαδή—, θα τα φροντίσουν, θα τα συντηρήσουν, θα τα αναμορφώσουν. Τα παιδιά είναι που όταν ωριμάσουν, θα χτίσουν τα καινούργια οικήματα και θα μεγαλώσουν με την σειρά τους το χωριό, όπως έκαναν οι πατεράδες μας και οι παππούδες μας. Οι νέοι είναι αυτοί που θα πάρουν τη σκυτάλη από εμάς τους μεγάλους για το καλό του χωριού. Ας μην τους βάζουμε περισσότερα εμπόδια από όσα ήδη βιώνουν στην καθημερινότητά τους.

Έχετε παρατηρήσει πως η σύσταση του χωριού αλλάζει —δεν το λέω φοβικά —ως διαπίστωση και μόνο: Μια Πατρινή πήρε το σπίτι του Τζώρτζη, ένας Ελβετός έχει το μοντέρνο οίκημα πίσω από τον Λουδοβίκο, ένας Γάλλος έχει την οικία απέναντι από το «Κακτάκι» του Βασίλη Βιδάλη. Η ταβέρνα του Ρόκκου έγινε εστιατόριο κάποιου μη Βωλακίτη επιχειρηματία, το ίδιο και τα τουριστικά που πρωτύτερα είχε ο Λάσκος. Το «τηνιακό μέλι» που πουλάνε στο Καμπί έρχεται από την Ηλεία, πολλά από τα βωλακίτικα καλάθια γίνονται πλέον με ρατάν...

Χωρίς να θέλω να φανώ ρατσιστής, ωστόσο εκτιμώ πως το θέατρο δεν θα το έφτιαχνε ένας Πορτογάλος, το μουσείο ένας Ρουμάνος, το οστεοφυλάκιο του Αγίου Μάρκου ένας Νορβηγός, ένας Ρουμελιώτης, ένας Σαλονικιός. Αυτά όλα, θα τα έφτιαχναν μόνο κάποιοι που θα ένιωθαν τις ρίζες στα πόδια τους και τις σκιές των προγόνων να πέφτουν επάνω τους. Όλοι οι άλλοι μπορεί να είναι υπέροχοι, μα μοιάζουν περαστικοί. Σήμερα εδώ, αύριο αλλού, στο διπλανό χωριό, στο διπλανό νησί, στην πατρίδα τους, την Ζάκυνθο, τη Λειβαδιά, το Βερολίνο, το Πεκίνο. 

Το παπαδικό δεν είναι απλώς ένας χώρος ξεκούρασης και διασκέδασης των νέων. Είναι ο συνδετικός πυρήνας του χωριού και διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο από αυτόν που κάποιοι πιστεύουν. Είναι ζωτικός ο ρόλος του. Γι' αυτό και οι προηγούμενη γενιά δεν παρέδωσε ένα ξερό δωμάτιο στα παιδιά, αλλά προίκισε τη λέσχη τους με βιβλία (για την πνευματική εγρήγορση και τη διερεύνηση), με παιχνίδια (για τη μείωση του άγχους και την ανάπτυξη νοητικών και γνωστικών δεξιοτήτων) ή, παλαιότερα, με ένα μουσικό κασετοφωνάκι (προσφέροντας ποικιλία ερεθισμάτων και χαλάρωσης).

Οι χώροι συγκέντρωσης, συζήτησης, συνύπαρξης, συνεστίασης και συν-παιχνιδιού των κατοίκων είναι κάτι παραπάνω από πολύτιμοι για έναν οικισμό, είναι η ύπαρξή του, είναι η «προστασία» του, το αύριό του. Στα μεσαιωνικά χρόνια η ίδια η εκκλησία λειτουργούσε ως καταφύγιο σε περίοδο πολιορκίας. Ακριβώς αυτός είναι και ο μύθος της Καλαμάν. Με την επιλογή της «υφαρπαγής» του παπαδικού, χάνεται ο ζωτικός ρόλος που αυτό έχει στην κοινότητα.

Εκείνοι που κατηγορούν τους νέους —το έχουν ξανακάνει και στο παρελθόν, κάμποσες φορές, είναι πάντα οι ίδιοι— δεν αφουγκράζονται πραγματικά τις ανάγκες των παιδιών, απλά θέλουν να επικρατήσουν οι δικές τους. Και βρήκαν έναν νέο παππά από μια άλλη χώρα, που δεν γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα, που βρίσκεται σε απόσταση από τον αντίλογο, για να του φυτέψουν τον ανήθικο σπόρο τους.

Και αν ο «ιδιοκτήτης» του παπαδικού δεν μπορεί να καταλάβει τι συμβαίνει, είναι γιατί α) ένας παππάς δεν είναι από τη φύση του συγκρουσιακός και β) γιατί εμείς, κυρίως εμείς, δεν μπορούμε να του το επικοινωνήσουμε σε ικανοποιητικό βαθμό. Είναι ένα μείον που έχουμε οι μεγάλοι και χρειάζεται να ζητήσουμε συγγνώμη από την νέα γενιά για την ανεπάρκειά μας. 

Θεωρώ ότι από τον Σύλλογο υπάρχει κάθε καλή πρόθεση για τη διαχείριση του συγκεκριμένου ζητήματος προκειμένου να γίνουν ενέργειες για το καλό των παιδιών. Και τέτοιου είδους κινήσεις πρέπει, αν μη τι άλλο, να έχουν την σύμφωνη γνώμη της πλειοψηφίας των συγχωριανών. Και φυσικά πριν εγκριθεί το κείμενο της επιστολής που θα σταλεί, να δοθεί ο κατάλληλος χρόνος σκέψης για καθένα από τα μέλη του Συλλόγου. Μια χρονική περίοδος ωστόσο, που δεν μπορεί να ξεπεράσει κατά πολύ τις τρέχουσες εβδομάδες. Τα σχολεία έχουν ολοκληρώσει τη σχολική χρονιά, το Καλοκαίρι έχει ήδη ξεκινήσει...

Κάτι τελευταίο: Ένα θέμα είναι το να αποκοπούν τα παιδιά από τον εδώ και 40 χρόνια «χώρο τους» και ένα άλλο θέμα είναι η κατα-συκοφάντησή τους. Αυτό δεν μπορούμε και δεν πρέπει να το δεχτούμε! Θα αποτελούσε έγκλημα να αφήσουμε ανυπεράσπιστους τους νέους που θίγονται αδίκως και πολλαπλώς (εντός έδρας)!  Και επειδή η φωνή μας πρέπει να βγει προς τα έξω, θα πρέπει να μιλήσουμε όλοι μας, πέρα από τους «ταμειακώς εντάξει» ενός Συλλόγου. Τα παιδιά δεν έχουν φωνή, εμείς οι μεγάλοι έχουμε για αυτά! Και η φωνή μας πρέπει να είναι πιο δυνατή από ποτέ!

Θα ζητούσα τη βοήθειά σας στο να απαντήσουμε σε όλες αυτές τις κατηγορίες. Δώστε μας στοιχεία, ιδέες και τρόπους απάντησης μέσα από τα σχόλια του συγκεκριμένου post (ανωνύμως, αν αυτό διευκολύνει). Θα μας βοηθούσε πολύ. Έχουμε ευθύνες απέναντι στα παιδιά. Ας μην τα προδώσουμε (γιατί φοβάμαι πως το έχουμε ξανακάνει).

 

 

Υ.Γ. Με την ευκαιρία ήθελα να θυμίσω σε όλους πως αν και ο Σύλλογος είχε πολύ σπάνια ενημέρωση για τις επιδιώξεις της Ενορίας, τη βοήθησε με κάθε δυνατό τρόπο. Για παράδειγμα (εντελώς πρόχειρα θυμάμαι τώρα), πως με δικά του χρήματα έγινε η πλακόστρωση με μαρμάρινες πλάκες από το σαχριστία μέχρι την πόρτα του αύλειου χώρου της εκκλησίας, τοποθετήθηκε η προτομή του ντον Γιώργη, μπήκαν ξύλινα πορτοπαράθυρα στο παπαδικό, δημιουργήθηκε οστεοφυλάκιο και τάφοι στον Άγιο Μάρκο και τόσα τόσα άλλα. Ακόμη και οι καρέκλες πίσω από τις πάγκες της ενορίας θα δείτε πως μέχρι σήμερα, γράφουν στην πλάτη τους «παπαδικό». Ο Σύλλογος τις είχε αγοράσει για τα παιδιά του παπαδικού και οι κυρίες τις πήραν από τη λέσχη για τις ανάγκες της εκκλησίας. Τέλος, ο Σύλλογος πάλι, ήταν αυτός που προσέγγισε χορηγούς σε διάφορα εκκλησιαστικά έργα, μικρά και μεγάλα: από τα (παλιά πλέον) κάδρα για το Δρόμο του Σταυρού, περιμετρικά του κλίτους της εκκλησίας, μέχρι την αγορά της καμπάνας στην Παναγία Καλαμάν... 

Μοιραστείτε το

Ενα σχόλιο

#725
Jimel
Και για όσους δεν έχουν διαβάσει την παράγραφο από την απαντητική επιστολή της Ενορίας της Βωλάξ, στην οποία αναφέρεται το post, αυτή είναι:

«[…] Ένα άλλο θέμα που με ανησυχεί είναι η απώλεια του σεβασμού στα Ιερά, γιατί δεν είναι μόνο ο ενοριακός ναός ένας Ιερός τόπος, αλλά και το περιβάλλον του. Και φοβάμαι ότι οι χώροι αυτοί θα γίνουν σαν ταβέρνα ή καφενείο ή μπαρ ή πλατεία, όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να μένουν μέχρι αργά το βραδυ κάνοντας κακές συζητήσεις, πίνοντας ποτά και δημιουργώντας ενοχλητικούς θορύβους για τους γείτονες, και εφόσον η ενορία είναι Ιερός χώρος αυτό δεν μπορεί να συμβεί».

[υπογραφή εφημερίου: π. Ιγνάτιο Ρέγιες Οχέντα]
17 Ιουνίου 2024